ABELLONENIA

PREMIO LITERARIO ARCEBISPO DE SAN CLEMENTE

2012-02-15T12:27:00.002Z

Veño de coñecer a magnífica noticia de que O BEBEDOR DE RAKIA figura como finalista da 18ª Edición do Premio Literario Arcebispo de San Clemente que organiza o IES ROSALÍA DE CASTRO de Santiago de Compostela. O meu agradecemento sincero aos alumnos por esta escolla.

FESTA DA CASTAÑA DE SEOANE DO CAUREL

2011-11-02T23:47:00.001Z

LÚA

2011-10-18T18:40:00.003+01:00

Cada día disfruto máis deste blog e das fotografías de Juan Villarino.

ATA O 12 DE SETEMBRO

2011-08-06T08:30:00.003+01:00

Ata o 12 de Setembro. Se alguén quere facerme unha visita, estarei aquí.

CON CARLOS CALLÓN EN MADRID

2011-07-10T16:32:00.003+01:00

Unha foto da presentación o martes día 5 de xullo no Centro Galego de Madrid do libro de Carlos Callón, En castellano no hay problema.

FOTOS PRESENTACION DE "EL FRIO AZUL" DE RAMON CARIDE

2011-06-20T10:58:00.005+01:00

Fotos da presentación de EL FRÍO AZUL, de Ramón Caride, en Valladolid, na Librería Oletvm, á que tiven o honor de asistir acompañando ao autor.

O FRÍO AZUL

2011-06-12T19:05:00.003+01:00

O BEBEDOR DE RAKIA / CRITICAS VIII

2011-05-30T16:38:00.003+01:00

O BEBEDOR DE RAKIA. NOVELA QUE FAI PENSAR.

Na crónica libresca da semana pasada reclamabamos máis atención á hora de observar/ter a literatura como unha fonte de saber. Entre todas as que hai, unha das máis importantes, como mínimo. E queremos agora lembralo porque a natureza da lectura que hoxe imos tratar convida tanto a iso como a todo o contrario. Convén lembralo hoxe e sempre. É preciso que o lector común nunca esqueza reclamar a literatura, decididamente, como unha indispensábel fonte de coñecemento. Dicimos que O bebedor de rakia se presta porque a novela de Xesús Manuel Marcos narra un caso en que unha personaxe, a protagonista, toca fonda logo de se ir afundindo, pouco a pouco, nun desamparo e soidade moi grandes, e sendo que xa non gozara de excesivo aprecio entre os máis achegados ou polo menos non visibelmente. De que lle serve isto á sociedade? Élle útil para algo o relato doutro perdedor? Nós non podemos responder esa pregunta, aínda que sexamos parte desa sociedade; o que si podemos dicir é que Marcos non a escribiu por pasar o tempo. Velaí, logo, que insistamos. A meirande parte da acción de O bebedor de rakia acontece lonxe de Galiza, se é que iso puidese importar algo, pois a universalidade de toda escrita está fóra de dúbida. Esta é a historia de Alberte e as súas circunstancias. Alberte, fillo dunha familia “desestruturada” (pai alcólico, nai escravizada e submisa, irmá maior protectora até certo punto), que no seu ambiente social non atopa poisibilidade de realización persoal nin ve futuro nin se sente apreciado (aínda que nalgún caso, por exemplo no da súa moza, Susana, o sexa) e, en vistas diso, alistarase como voluntario e marchará a unha misión humanitaria nos Balcáns. E desde aí todo é camiño descendente, na súa propia autoestima e na propia estima do mundo e de quen o compón, e ascendente no proceso de destrución dunha perosnalidade deficientemente construída porque a sociedade contribuíu decisivamente en tal impedimento. Ir aos Balcáns “para axudar” significará meterse de cheo nunha guerra, coma todas fondamente inhumana, nunha guerra allea e alleizante que o fai sentirse paxaro á intemperie e sen niño, familiarizándoo cun estilo de vida no cal o único importante é a forza bruta, cun estilo de vida no cal os sentimentos interpersoais case non saben expresarse sen recorrer a ela. E, pouco e pouco, os débiles fíos que o unían “ao mundo real” iranse desfacendo, entre equívocos e indiferenzas Alberte ficará máis só ca nunca, maís indefenso ca nunca ante a vida e a traxedia. Esta é a historia de Alberte e está contada en dúas direccións que conflúen no mesmo punto, a mesma traxedia tanto para letra “normal” como para a “extraordinaria”. E coa mesma endiañada velocidade da vida, ese caos rutineiro que pouco tempo deixa á reflexión e á análise. Isto provoca que a traxedia final fique salientada mais os momentos trascendentes anteriores, eses que van marcando un antes e despois progresivo, fiquen difuminados, engulidos na vertixinosidade duns feitos que se precipitan malia a invariabilidade do escenario conflitivo externo: a guerra. O cal nos leva a aconsellar vivamente a lectura concentrada en poucas sesións, a lectura intensa; ou, no seu defecto, ir tomando notas nas que se reflictan os cambios operados. E hai que dicir tamén que a confluencia da dúas dirección está ben logarda, sendo un dos aspectos fortes da novela. Esta é a historia e esta é a novela, e queremos retomar agora o que viñamos dicindo das formas de lectura. Porque non é novela para consumo ocioso. Ese espírito do ocio precisamente mata o espírito da novela, que, polo menos na nosa opinión, está lonxe de querer ser un pasatempo máis. Para animar o lector a que faga lectura activa. Lectura activa na que, a bon seguro, non ha faltar unha análise en contraste entre a historia de Alberte e a do seu pai, de onde esguellan unha serie de implicacións filosóficas ou sociolóxicas que non son precisamente para deixar pasar. E é tamén unha maneira de conectar este discurso con outros moi distintos, por exemplo con aqueles que tematizan a influencia do medio na persoa, tanto do medio vital como do medio orixinario. Ou con aqueles que relatan como se crea/destrúe a personalidade. Por poñer un par de exemplos. Esta é a historia do bebedor de rakia, a historia de quen só na rakia (bebida alcólica de elevada graduación) atopa forzas para seguir vivindo. E tanto ten a guerra, dos Balcáns ou do día a día. E se tanto ten a guerra, tanto ten o tipo de bebida refuxio. O único que importa é que a vida está repleta de bebedores, de fracasados vitais. O único que importa é que se o sabemos e os vemos, nós somos os peores bebedores de rakia.

Crítica de Xosé Manuel Eyré publicada na Nosa Terra.

FESTA DAS LETRAS MADRID 2011

2011-05-23T17:50:00.007+01:00

20 M SOL

2011-05-20T20:51:00.007+01:00

O ESCONXURADOR EN SARRIA E MONFORTE

2011-05-10T22:15:00.003+01:00

O venres, día 13 de maio, estarei en Sarria e en Monforte na compaña do Esconxurador. Tamén falarei coa xente do clube de lectura Balbordo.

O BEBEDOR DE RAKIA / CRITICAS VII

2011-04-30T10:21:00.003+01:00

O suplemento Faro da Cultura, de Faro de Vigo, inclúe unha crítica de Dolores Martínez Torres sobre O bebedor de rakia. Velaquí a mesma: Alento de veracidade. Do que omiten os telexornais.

“¿Queres que falemos con vagar, aquí sentados, agora que me soltaron? Non sei se haberá roca que fíe o envurullado nobelo que teño na cabeza.”Así Alberte, un militar acabado de saír do calabozo, onde fora detido detido por protagonizar un brutal episodio de violencia, inicia un longo e difícil monólogo no que intenta dar forma ao inenarrable e explicarlle á súa irmá como chegou a converterse no que agora é: un alcohólico, un maltratador, un descoñecido que a todos dá medo. Non pretende facer confesións, tampouco quere xustificarse. Recoñece o monstro que habita nel e nada espera da comprensión allea; mais, se cadra coma un acto de valentía,o derradeiro do que se sinte capaz, saca á luz uns recordos dos que xamais falara,mais que o atormentan des que, quince anos atrás, a súa compañía fora destinada á guerra dos Balcáns para levar alí a cabo unha desas misións que, modernamente, se dan en chamar “humanitarias”. Despois, ao seu regreso, xa nada fora igual. Alberte, dalgún xeito, morrera en Iugoslavia. O relato das súas experiencias, un crescendo de espanto e embrutecemento que o conduce cara á autodestrución, intercálase na obra cos capítulos dedicados a outra narración, en terceira persoa, centrada esta no personaxe da irmá e nas complicadas relacións de familia. Vítima dun pai maltratador e odioso,Alberte termina por repetir o mesmo comportamento que despreza. O discurso do protagonista, dotado dun convincente alento de veracidade, resulta á vez, documentado e emotivo: con sobrio realismo, reflicte a crueldade e o absurdo do día a día na base española, as penurias dos cascos azuis e a ferocidade dos bandos enfrontados, ao tempo que debuxa un retrato robot do sufrimento dos afectados polo estrés post–traumático. Neste caso, un mozo do Courel que cumprira en Bosnia vinte anos.Velaquí o que omiten os telediarios, o que a épica hipócrita –“sodes forzas de paz, non tedes inimigos”– agocha baixo a alfombra. Ben acaída na forma e no tratamento do conflito, a novela posúe unha forza comparable a doutros clásicos de parecido tema. Proporciona unha ollada descarnada sobre o rostro obsceno dunha guerra que, no seu momento, acaparou portadas e conversas e abarrotou de expertos as tertulias e que, como tantas outras, esvaeuse no tempo; pero, sobre todo, fai que non esquezamos as consecuencias que, aínda hoxe, proen nas súas vítimas e mesmo provocan (“colateralmente”, coma tamén se di) outras novas.

O BEBEDOR DE RAKIA / CRITICAS VI

2011-04-30T10:16:00.003+01:00

O crítico Vicente Araguas publicou unha recensión sobre O bebedor de rakia, nos xornais Diario de Ferrol, Diario de Arousa e El Ideal Gallego, que reproduzo integramente: A vida pola rakia.

Esta rakia da novela de Xesús Manuel Marcos, e o seu nada santo bebedor, vai ser a bebida aquela da canción sefardita que nos dera coñecer Joaquín Díaz: “La vida do por el rakí, no puedo yo dexalo…”. Un brebaxe potentísimo que deixa aos seus usuarios tan dopados que nin sequera unha guerra como a última de Bosnia é quen de espertalos. Dun pesadelo longuísimo que a Alberte, o protagonista de “O bebedor de rakia” (Edicións Xerais, Vigo 2011), terminará levándoo ao cagarrón por un “Glasgow kiss” propinado á súa dona. Iso si, despois de volto á irrealidade de quen nin tiña porvir dentro do exército nin parece que o vaia ter fóra del. No interín Alberte, home inestable nos sentimentos, fillo de pai tocado polo alcohol aparece nunha guerra totalmente allea, onde os que van impoñer a paz acaban disparando a quen non deben e sendo disparados á súa vez. Por aí Alberte e os seus conmilitóns, personaxes desta novela decididamente naturalista onde hai quen come coello cru porque non hai outra maneira e cando un autor describe esta escena –hai algunha similar– sen que lle treme a man de termar da pluma é que non está superado pola trama. Que para o caso ten moito de plasticidade cinematográfica, e Marcos (Seoane do Caurel, 1967) aponta, compre dicilo, maneiras de reporteiro bélico, aínda que obviamente non o sexa –e si funcionario da Administración de Xustiza–, por máis que a tramoia guerreira, co ardor consabido, vaia acompañada de historias sentimentais e familiares en paralelo, para rematar nun “in crescendo” que nos falan dun artífice habelencioso cal é o autor de “O bebedor de rakia”. Un libro que se le con interese porque Xesús Manuel Marcos vai dispoñendo nel doses precisas, non xa de rakia, veneno que se vai apoderando de Alberte cal un amor maldito, senón de intriga intercalada coas avanzadas e avanzadiñas bélícas, ao tempo que os personaxes –militares ou non– van aparecendo nun “timing” impecable. Con este libro Xesús Manuel Marcos, dono xa dunha certa biliografiaaparente, con novelas de xéneros ben diferentes e libros de relatos, demostra ser un autor moi seguro. Deses que non máis precisa dun golpe ben forte na táboa, onde ás veces cansan os consabidos sota, cabalo e rei, para que ninguén teña dúbida da súa existencia e poderío. “O bebedor de rakia” é unha boa mostra de novela cosmopolita, por máis que o seu “background” sexa inequivocamente galego, que non deberá adiar a súa tradución a outros idiomas. Trátase dun libro abondo universal, e iso a partir dese mundo tan propio –naturalismos incluídos– que abandeira este francotirador da literatura que vive, ben alonxado de saraos, cenáculos e tertulias, en Madrid.

O BEBEDOR DE RAKIA / CRITICAS V

2011-04-23T15:46:00.003+01:00

No contexto do paso dos soldados españois pola guerra de Bosnia en suposta "misión de paz" velaquí unha poderosa novela que cómpre ler para para non pechar os ollos a todo aquilo que non nos amosan na televisión, unha novela que demostra que a arte serve como testemuño máis veraz que os medios informativos, a verdade escudada na ficción como xeito de saída, a verdade non supervisada. A novela de Xesús Manuel Marcos non deixa vagar para coller aire.

Lorena Domínguez Mallo. Val do Dubra

“apóiase o fusil, co seguro quitado, na sen. Ao mesmo tempo, presiónase o resorte que retén o cargador e o gatillo. Se o cargador cae, a bala non sae, e gañas o xogo. Se non cae, a morte é case segura, e o xogo remata” (154) Non souben o que era a rakia até case mediada a novela. Tárdase máis aínda en saber o que é o xogo de Itzik, iso que Alberte o protagonista di que require un sangue frío que moi poucos teñen. Tamén a novela de Xesús Manuel Marcos supón botarlle un pulso ao lectorado, procurar só a aquelas e aqueles lectores que queren saber e que non teñen medo de saber. Como o propio autor afirma nunha entrevista n’A Nosa Terra publicada o 15 de abril, hai persoas que estiveron na guerra e que teñen un testemuño sobre o que son as misións humanitarias no estranxeiro moi diferente do que se nos transmite nos medios. Esta novela é unha pequena peza dese quebracabezas de intuicións e sospeitas que podemos ter xa a medio formar sobre o tema, ou comezar ao longo das súas páxinas, se non nos preocupa a idea de botar por terra sen volta a ficción que consumimos como verdade, con esta verdade que non deixa de ser ficción. O testemuño en primeira persoa sobre a guerra dos Balcáns por parte de Alberte está enmarcado na súa longa confesión á súa irmá Branca logo dunha noite no calabozo. Non obstante, ese marco do presente, dous irmáns a cada lado da mesa dun bar, e un deles a desennobelar o remexido de pensamentos da súa cabeza, non é un encadramento secundario en absoluto. Alberte pode saír libre grazas a que Branca lle pediu á súa cuñada: “Algo que unha muller non debería pedirlle a outra muller” (24). Nese longo enfiar de pensamentos tamén a infancia e a adolescencia dos irmáns se coloca sobre a mesa, a relación cos pais pasada e presente, e o esboroarse da mocidade alegre de Alberte na fronte e logo do seu retorno. A violencia atravesa de parte a parte a vida do protagonista, desde a casa dos pais á súa propia vida familiar quince anos despois de tornar da fronte, un pasado que non logra deixar atrás. As secuelas psíquicas non son coma a cicatriz que conserva detrás da orella dereita, sete puntos de sutura sen perigo de infección, senón unha desas feridas que el mesmo di que “non sollan” (15). Por se couber a dúbida, o retrato da vida familiar non desmerece a forza nin a crueza da memoria da guerra. “lembrar. É a maior demostración de valentía da que son capaz hogano” (18), é unha das cousas que Alberte lle di á súa irmá Branca, quen ao longo da novela mantén a vontade de levalo consigo pasar o Nadal. O contraargumento de Alberte é o Nadal que non se acordaron del, cando estaba na fronte, ou os meses que semellaban telo esquecido, mesmo no seu aniversario, para que agora ela aspire a que se xunten nesas datas sinaladas “coma patacas podres no cu dun cesto” (20). E el lembra. Lembra o frío dos Balcáns, o odio feroz que lles tiñan alí cando se supoñía que só ían a axudalos, os amigos caídos, os ataques covardes, os delatores, as prostitutas que lles levaban á base, a cantina que lles montaron a carón, a escolta a camións de intercambio de cadáveres, a supervisión de troco de prisioneiros, as persoas ás que mataron, a dependencia do alcohol e da violencia, e as mentiras dos medios de comunicación nas mans dos cales non eran máis que monicreques. A novela de Xesús Manuel Marcos non deixa vagar para coller aire. “Verdadeiramente, estaba aprendendo moito e moi rápido naquela misión de axuda humanitaria. Tivera que ir a unha para matar”(99). Ese é o nivel de contundencia do libro que temos entre as mans. Iso pensa o mesmo mozo que entrara no exército fuxindo cara adiante desde unha vida familiar dura e abafante na que sobranceaba un pai violento e alcohólico. A guerra era unha hipótese baleira, impensábel, para moitos coma el que se alistaran buscando unha oportunidade. E ese mozo cobrará conciencia da ruindade humana e da fráxil raia que separa os homes con ganas de vivir e os homes aos que a vida lles é indiferente. A vida preséntase cruel nun país alleo, atacados por aqueles aos que se lles quere axudar, enganados por aqueles que os mandan, esquecidos polos que presuntamente os aman, incapaces para sempre de seren quen eran. Alberte fuxía cara adiante e quince anos despois toca fondo, incapaz de saír desa terra de ninguén na que caeu, atrapado entre os muros altos que son as olladas de dous cativos: a da súa filla Sara, unha ollada aterrada; e a de Jakov, baleira do Neretva, as dúas mostras para el do seu absoluto fracaso. Unha das tres citas que abre a novela di que: “A gran derrota, en todo, é esquecer, e sobre todo aquilo que te matou, e espichala sen comprender nunca ata que punto son fillos de puta os homes” (Louis-Ferdinand Céline). Xesús Manuel Marcos sírvenos a rakia máis poderosa imaxinábel, a rakia da memoria, e sírvenola en vaso fondo e sen nada co que aliviar o que nos queima na gorxa. Velaquí unha novela que cómpre ler para coñecérmonos mellor a nós mesmos, para lembrar e para non pechar os ollos a todo aquilo que non nos amosan na televisión, unha novela que demostra algo cada vez máis frecuente: a arte como testemuño máis veraz que os medios informativos, a verdade escudada na ficción como xeito de saída, a verdade non supervisada. Bébedos como estamos do que nos contan os medios, tamén nós podemos velo todo máis claro ao fondo do vaso. Para min, unha novela poderosa (a mellor palabra que se me ocorre para describila), e unha lectura moi recomendábel.

Crítica publicada en Lg3 Literatura, o 19 de abril do 2011.

O BEBEDOR DE RAKIA / CRITICAS IV

2011-04-04T18:44:00.003+01:00

O BEBEDOR DE RAKIA.

Guerra e violencia son as chaves de O bebedor de rakia de Xesús Manuel Marcos, publicado por Xerais. Violencia familiar antes da guerra, violencia en calquera guerra, violencia xerada pola guerra. Abatemento, frustración, soidade, horror. Que monstros provoca nunha persoa a guerra? Curiosamente, imos á guerra dos Balcáns, algo que non sucede moi frecuentemente na nosa literatura. Unha guerra cruenta que nos sacudiu hai ben pouco e moi preto. Unha desas ocasións nas que preferimos pechar os ollos e seguir vivindo a nosa máis fácil vida cotiá. Guerras que fan estragos, onde só hai vítimas por moito que se proclamen vencedores. Onde a denominación "misión de paz" é unha metáfora máis que nos venden e que nós mercamos para acalar conciencias. E nesta novela somos testemuñas da misión "humanitaria" destes soldados.

Esta situación, a narración dos horrores da guerra, é o corpus principal da novela. Un ex-soldado casco azul lembra os terribles pesadelos vividos nos Balcáns, algo que lle marcou tan profundamente que arestora é agresor nun típico caso de violencia de xénero. A outra parte da novela é a perspectiva da irmá, non contada en primeira persoa, pero case (posto que o narrador é totalmente omnisciente). Esta parte está en cursiva, algo que non me acaba de convencer, posto que o lector debe implicarse suficientemente no texto para averiguar que parte é cada cal. Pero aínda que máis curta é imprescindíbel para coñecer a realidade violenta do protagonista, que acha unha escusa perfecta no seu sufrimento vivido na guerra pero que comprenderemos que é, outra volta, só iso, unha escusa, posto que a herdanza do pai e a súa propia personalidade abondarían para coñecer o maltratador que leva dentro.

Gustoume. Gustoume para engadilo á lista de libros optativos do meu alumnado e saber a súa opinión. Gustoume porque ao autor non lle cómpren miles de páxinas para condensar o sufrimento, para denunciar a parafernalia dos cascos azuis, para construír un carácter machista e violento, para destapar un frasco da sociedade que preferimos deixar cerrado.

TRAFEGANDO RONSEIS.

O BEBEDOR DE RAKIA / CRITICAS III

2011-04-03T10:23:00.003+01:00

Xesús Manuel Marcos O bebedor de rakia Edicións Xerais de Galicia, Vigo, 2011, 166 páxinas, 16,15 €

Ao pouco de ir avanzando na lectura desta novela matinaba no rendible e produtivo que podería resultar unha análise comparativa entre O bebedor de rakia, a última novela de Xesús Manuel Marcos (Seoane do Courel, 1967), e outros tres libros que tamén afondaron no seu día nos efectos da guerra dos Balcáns desde distintas perspectivas e xéneros como foron o que o fotoxornalista Delmi Álvarez publicou no ano 1994 baixo o título de Reporteiro de guerra en Iugoslavia; o magnífico Ruído. Relatos de guerra (1995) de Miguel Anxo Murado e o non menos interesante A desintegración de Iugoslavia de Carlos Taibo (2001)..., propostas todas elas que ben poderían estar introducidas polo famoso poema “Soldado” de Celso Emilio Ferreiro, aquel que comeza dicindo “Tiña os ollos azules poboados de preguntas”, pois todos eles afondan con acerto nesta temática. Este volume, abeirado á ficción pero con evidentes ancoraxes na realidade histórica, volve os ollos de novo a aquelas historias que conmocionaron o mundo, a aqueles topónimos e lugares que, durante algún tempo, mantiveron a atención da sociedade -Mostar, Dracevo, Split, Ploce, Saraxevo, Divulxe, Xablanica...- e faino atendendo en gran parte aos terribles e cruentos sucesos alí ocorridos, mais tamén ás consecuencias que produciron as vivencias que Alberte Ferreiro sufriu ao longo de varios meses, incorporado nunha daquelas chamadas “misións humanitarias”. A factura técnica da novela resulta, ao meu ver, todo un acerto ao distribuír a voz do protagonista a través dun longo monólogo no que evoca e tira do nobelo das lembranzas máis traumáticas da súa experiencia persoal, tras pasar unha noite ingresado nun calabozo por un motivo que se albisca, pero que non se desvela ata a conclusión. Polo medio outra voz, nun momento clave para o protagonista no que agarda un xuíz ausente, rememora e actualiza boa parte da historia que se relata, con transparencia e sen evitar tampouco o que pode resultar máis doloroso pois calquera sentiría como falso non espellar a violencia que xerou todo este conflito. O bebedor de rakia, ademais, exhibe un rexistro lingüístico que “recupera” termos que non se adoitan atopar na prosa actual e permite que o lector camiñe con paso firme por un discurso poboado de numerosas metáforas e comparacións de trasfondo militar ou bélico que fai gañar verosimilitude a ese exercicio liberador, tras tantos anos de silencio, no que se reflexiona sobre o devalar dunha vida, dalgún xeito mortificada, mais tamén sobre a identidade, arredor da vida militar e a civil, sen esquecer como se sosteñen as relacións persoais neses contextos ou como é a supervivencia en condicións extremas e como se soporta o contacto co lado máis escuro da guerra. A novela, que agocha nesa bebida chamada “rakia” o símbolo dunha “granada anticarro” que se “lanzaba á blindaxe” do cerebro do protagonista, retrotrae e actualiza a memoria dun conflito recente e das súas consecuencias construíndo unha biografía de alguén que se converte nun “alieníxena refractario a todo sentimento” que puido, que pode, ser calquera, percorrendo os sucos das cicatrices que a guerra deixou. Baixo o título de "Os sucos das cicatrices que a guerra deixou" este texto publicouse no suplemento Culturas, de La Voz de Galicia, 0 2 de abril de 2011.

Ramón Nicolás.

LIBROS PARA O MAR CONXELADO QUE LEVAMOS DENTRO

2011-03-30T12:09:00.003+01:00

"Lo que necesitamos son libros que hagan en nosotros el efecto de una desgracia, que nos duelan profundamente como la muerte de una persona a quien hubiésemos amado más que a nosotros mismos, como si fuésemos arrojados a los bosques, lejos de los hombres, como un suicidio; un libro tiene que ser el hacha para el mar congelado que llevamos dentro."

Franz Kafka

O BEBEDOR DE RAKIA / CRÍTICAS II

2011-03-28T10:11:00.003+01:00

O bebedor de rakia. Xesús Manuel Marcos. Xerais, Vigo, 2011, 174 páxs.

Crítica de Manuel Rodríguez Alonso, aparecida no seu blog Bouvard e Pécuchet.

OS MONICREQUES DA GUERRA.

O cine, as series de televisión ou mesmo os telexornais e as reportaxes televisivas adoitan presentarnos os soldados que participan nas chamadas “misións de paz” como novos heroes das fazañas bélicas que liamos na nosa infancia, mais a realidade destes heroes contemporáneos non deixa moitas veces de ser un capítulo máis da realidade deformada que moitas veces ofrecen os medios de comunicación. Esta novela volve pórnos en contacto coa dureza da guerra e coas consecuencias desta sobre as persoas que participan nelas, que nada teñen que ver coa visión rosa que dan os telexornais das devanditas “misións de paz”.

O protagonista da novela de X.M. Marcos é un soldado profesional sen graduación, que participa na misión de paz do exército español na antiga Iugoslavia durante sete meses de 1992. O relato das vicisitudes do soldado Alberte Ferreiro artículase en dous bloques narrativos que van alternando ao longo de todo o texto. O primeiro bloque narrativo está formado polo relato do propio protagonista que lembra a súa vida, especialmente a de soldado profesional, nas horas que pasa detido no calabozo do xulgado antes de pasar á disposición do xuíz por agredir, nun caso claro de violencia de xénero, a súa muller. O protagonista diríxese nun longo monólogo á súa irmá Branca, que ás veces parece estar presente na sala de visitas do xulgado e sentada fronte ao irman e outras ausente, fisicamente, mais sempre presente na mente de Alberte e que, de todos os xeitos, o agarda na sala de espera dos xulgados tras viaxar en autobús toda a noite para axudalo nesta nova peripecia da súa vida, a agresión machista contra a súa dona Chelo. No segundo bloque un narrador en terceira persoa conta os feitos, mais desde a perspectiva da irmá de Alberte, Branca, que agarda que o irmán saia en liberdade condicional despois da celebración dun xuízo rápido. Neste caso, a evolución de Alberte e o acto que o leva aos calabozos son vistos desde a perspectiva da irmá, por máis que se empregue no relato un narrador omnisciente. A través da testemuña de Alberte, nese soliloquio-diálogo coa irmá, deséñase a figura dun mozo que chegou ata o alcolismo e mesmo a agredir violentamente a súa muller Chelo, diante da súa filla Sara. Mais xa nas primeiras páxinas o novelista, con grande mestría, abre unha expectativa no lector cando Alberte sinala que todo isto non é cousa de agora, senón que todo comezou un día de agosto de hai quince anos, en 1992, cando estaba destinado na devandita “misión de paz” de Iugoslavia. Desde aquel día nin sequera sabe o que é durmir e só resiste grazas ás xenerosas doses de rakia (unha forte augardente iugoslava) ou de calquera outra bebida alcóholica que cae nas súas mans. O relato en terceira persoa, que alterna coa testemuña de Alberte, céntrase na figura de Alberte non como soldado, senón como maltratador e axente da violencia de xénero. Se Alberte, no seu monólogo, trata de exculpar o seu comportamento violento como consecuencia da guerra e da experiencia traumática que o levou ao alcoholismo, o certo é que neste relato en terceira persoa a perspectiva dos feitos é outra. Alberte é un rapaz violento desde a adolescencia, machista e que repite o comportamento de maltratador do seu propio pai. De aí que sexa un acerto esta alternancia dos dous bloques narrativos, mesmo marcados no texto cunha tipografía diferente. A través do monólogo-diálogo coa irmá de Alberte asistimos, como xa indicamos, á súa peripecia como soldado profesional. Isto dálle pé ao autor para presentarnos unha visión descarnada da guerra na antiga Iugoslavia e para desmitificar a actuación dos soldados nas chamadas eufemisticamente “misións de paz”. Descubrimos que o que acabou por desequilibrar totalmente a Alberte foi que matou un pobre adolescente iugoslavo que tomou por un perigoso combatente. A descrición que se fai da actuación e forma de vida dos soldados das misións de paz é tamén tremendamente dura, totalmente desmitificadora, como xa dixemos, destas guerras modernas, que agora se chaman eufemisticamente misións de paz. A min lémbrame a dureza dunha novela célebre sobre a guerra de África do primeiro terzo do século XX: Imán, de R. J. Sender. Despois de lermos esta novela de Xesús Manuel Marcos, xa ninguén poderá dicir que as “misións de paz” non son guerra pura e dura. Pola contra, o relato en terceira persoa, desde a perspectiva da irmá, presenta a cara do Alberte maltratador. Susana, unha antiga novia de Alberte xa o deixou porque lle tiña medo, e agora Chelo, a súa muller, vai sufrir o seu ataque. Como xa dixemos esta disposición en dous bloques da novela é un acerto, así como a redución temporal, pois tanto Alberte como o narrador omnisciente refán a vida de Alberte no tempo en que este permanece no calabozo, que non chega ás vinte e catro horas. No monólogo-diálogo de Alberte ocupan o maior espazo os sete meses que pasou no 92 en Iugoslavia. Quince anos despois, nesas horas de calabozo, lembra esa experiencia e tamén anacos da súa vida. No relato omnisciente, como xa dixemos, todo se dirixe a explicar como se foi fraguando o maltratador Alberte. No remate da novela conflúen ambas as liñas, pois Alberte reconstrúe o proceso de agresión á súa muller Chelo. Cómpre ler as malas desculpas de maltratador que ofrece Alberte. Mais esta exculpación da violenica de xénero que nos tenta coar Alberte non coincide coa visión do narrador omnisciente, que fala desde a perspectiva da irmá Branca. En canto á lingua, chama a atención a aparición de hiperenxebrismos ou formas non normativas como gomitar, gómito, submariña (páx. 41), anguria (páx. 43), outo (páx. 61), chiculate (páx. 68). Non faltan castelanismos como cubo (páx. 29), timados (páx. 40), afrenta (páx. 58), amanecendo (páx. 60), zarpar (páx. 63), roce (páx. 81), tambaleándose (páx. 91). Mesmo aparecen castelanismos morfolóxicos como tremaba (páx. 94). Abúsase do CD de persoa con a, ao xeito castelán, e ata pasa ao CD que non designa persoa: escoltando a un camión (páx. 158). No emprego dos pronomes átonos tamén se advirte a influencia do castelán en expresións como Non era capaz de mirarlle aos ollos (páx. 133), Nin se me pasara pola cabeza (páx. 38) ou a indistinción llo/llelo: levarlla aos demais (páx. 86). Con todo, no aspecto da lingua, cómpre salientar a boa recreación que se fai do rexistro propio do exército.

Xa que logo, boa novela, cunha estrutura moi axeitada para presentar o dobre tema da guerra, desmitificando as chamadas “misións de paz”, e o do maltrato de xénero. Recomendamos a súa lectura. Resulta así mesmo moi apropiada para utilizala nos centros de Secundaria e Bacharelato, non só pola súa calidade literaria, senón tamén polos dous temas que trata, de xeito que é moi aproveitable non só nas clases de Lingua, senón tamén en Historia, Filosofía ou Cidadanía. Pensemos, ademais, que nas nosas clases de Lingua temos que pór os rapaces coa literatura que agora se está a facer e non virá mal nas clases de Secundaria e Bacharelato dedicar espazos de tempo para falar das novidades. Só así formaremos futuros lectores e concienciaremos os rapaces de que a literatura é algo vivo e actual e non só un repertorio de figuras históricas ou panteón de ilustres.

Manuel Rodríguez Alonso

O BEBEDOR DE RAKIA/CRITICAS I

2011-03-19T12:02:00.002Z

O crítico Francisco Martínez Bouzas publica no seu blog Novenoites unha recensión sobre O bebedor de rakia, de Xesús Manuel Marcos. Reproducímola integramente:

Desmitificación das misións humanitarias

Xesús Manuel Marcos, o autor desta novela, O bebedor de rakia, semella ter unha manifesta querenza polos personaxes perdedores. Así acontecía nos relatos das súas dúas entregas que teñen como marco imaxinario a Esperante, ese lugar fantasmal, morada onde a morte acostuma ganar sempre e os seus moradores soen ser presentados case que sempre nos momentos das súas derrotas. Coa lembranzas daqueles contos, cicelados con grande eficacia, con tramas con moita gordura diexética e unha literaturiedade envexable, achégome a esta súa última entrega, unha novela de non moitas páxinas, pero de grande intensidade. Seguramente que este relato de Xesús Manuel Marcos é un dos primeiros que se mergullan de cheo, e sen cadeados na pluma, nas interioridades das misións de paz, no que de verdade acontece nesas misións así chamadas, nas que ten participado desde hai anos o exército español. A novela ofrece unha imaxe moi realista da forma na que se desenvolven esas intervencións do exército español, motivadas moitas veces por urxencias non humanitarias senón políticas – como tal, acadar unha cadeira no Consello de Seguridade da ONU – e ateigadas de mentiras, actitudes mesquiñas e, sobre todo, dunha incontable cantidade de odios, crueldade, aldraxes, brutalidades… que os tafures da propaganda oficial saben disimular. Se todas as guerras acostuman deixar amargas herdanzas de síndromes nos que nelas participan, as guerras “humanitarias” (o sen sentido desta palabra é evidente falando de guerras), non son unha excepción. E esa é, na miña estima, a mensaxe desta novela. O relato de Xesús Manuel Marcos aborda as pegadas que a participación das tropas da misión española na guerra de Bosnia deixou nun soldado profesional que actuou na mesma durante sete meses. A estrutura da novela descansa sobre a alternancia de dúas voces que tiran dun so fío narrativo. A do protagonista que, quince anos despois, e nun memorable monólogo interior no silencio espeso do calabozo, lembra as feridas do corpo e as da alma recibidas en Bosnia. As primeiras non se encetan, as segundas non sollan xamais. E a voz dun narrador omnisciente que sutura a súa experiencia “bélica – humanitaria” cun presente de desencanto, fracaso, desexos de autodestrución, violencia que perdura anos despois do regreso daquel inferno. Mentres espera sentado no calabozo a que o suban perante o xuíz, aquel mozo que nos Balcáns cumpriu vinte anos, retrocede no tempo nun soliloquio, que semella dirixido a súa irmá, o único membro da familia que lle dá agarimo. E na súa mente estoura todo o horror do que, en misión de paz, foi testemuña: os leiróns, gordos como coellos, devorando corpos nas beirarrúas de Mostar e Saraxevo, a muller que guinda o naipelo acabado de parir pola súa filla adolescente ás frías augas do río Neretva, o primeiro miliciano que mata, o odio contaxioso que percibe por todas partes, unha guerra que é vista como un inmenso mercado no que se poxa a vida e a morte e do que non se fala nos xornais. Finalmente, a rakia, esa augardente de herbas de corenta graos “que era como unha granada anticarro lanzada á blindaxe do cerebro” e que remata por destruílo, converténdoo nun bébedo ata que toca fondo e proxecta a súa autodestrución sobre a propia familia. Penso que Xesús Manuel Marcos desenvolve estre proxecto literario con gran valentía e sen ningunha rémora no tratamento dun tema no que se afasta do politicamente correcto. Cómpre salientar o realismo e a verosimilitude coa que describe o horror do que está tinguido ese escenario dos Balcáns e que vai destruíndo o protagonista. O estilo da súa prosa é moi elaborado. Algún erro gramatical non empece que se deba rexistrar no haber da novela o emprego dunha grande riqueza léxica, vizosa e xenuinamente galega (endoutro, xalundes, asura, filandón…), cada vez más ausente do galego literario. Unha razón engadida para gorentar con esta novela.

Francisco Martínez Bouzas

O BEBEDOR DE RAKIA

2011-01-14T14:51:00.002Z

BO NADAL E FELIZ ANO 2011

2010-12-15T17:49:00.002Z

FEIRA DO LIBRO DE FRANKFURT

2010-10-04T14:54:00.003+01:00

Catálogo para a Feira do Libro de Frankfurt elaborado pola Axencia Literaria Galega.

ATA MEDIADOS DE SETEMBRO

2010-08-18T17:51:00.003+01:00

O ESCONXURADOR EN MONFORTE DE LEMOS

2010-08-06T16:25:00.003+01:00

O venres 27 de agosto, ás 20 horas, estarei na Feira do Libro de Monforte de Lemos para asinar exemplares do libro O Esconxurador, editado pola Editorial Galaxia.

O ESCONXURADOR EN FERVENZAS LITERARIAS

2010-06-01T17:34:00.004+01:00

O Esconxurador, de actualidade na web de Fervenzas Literarias.

FEIRA DO LIBRO DE LUGO

2010-05-12T20:13:00.002+01:00

O domingo, 16 de maio, contra a unha da tarde, estarei na Feira do Libro de Lugo asinando exemplares do meu libro O ESCONXURADOR. Se queren, alí nos vemos.

A TÁBOA DA HOSPITALIDADE SEGUNDO X. M. EYRÉ

2010-05-03T18:43:00.003+01:00

O universo ficcional construído por Xesús Manuel Marcos, na, xa se pode ir dicindo, saga, de O Brindo de ouro, iniciada con aquel O Brindo de ouro I. A chamada do Brindo ( Premio Merlín de 2004) e continuada neste O Brindo de ouro II. A Táboa da Hospitalidade que hoxe comentamos, é de tal envergadura, tanto no plano do contido, como no formal ou no estritamente verbal, que dificilmente se deixa capturar no limitado espazo dunha crónica libresca. E, á súa vez e polo tanto, resulta para o cronista atraente en grao tal, que imposíbel lle resulta refugar o desafío de tentalo, sendo moi consciente, igual que o autor o foi á hora de novelar, que a única irreversíbel derrota é a do folio en branco, o río de augas estancas que non leva a ningures. Aliás, nótese que estamos a nos referir a un título dos pertencentes ao nicho da chamada literatura infantil-xuvenil. Entendan pois, os adultos, que se xa non houbo nunca razón para dubidar das calidades da escrita literaria para os máis novos, Xesús Manuel Marcos demostra aquí até que punto sería errada e inxusta semellante crenza. Outrosí, saíbase desde xa, a fin dunda correcta valorización do antes expresado, que para lograr tal complexidade recorreuse ao uso dunhas personaxes das chamadas de configuración plana, desas que contan mínima evolución interior; pois aínda que a trama dispón situacións abondo traumáticas, moi cativa ou inexitente son os seus procesos degradores ou contrutores, agás, e só un bocadiño, nos casos de Martul e Proendos, as dúas personaxes máis complexas, as dúas do bando antagonista.

E velaquí, como continuaría, que non se publicará fora desta Ferradura, pois cando me decatei xa ultrapasara a miña cota verbal.

Téñase en conta que todo o que vimos de escribir versa sobre unha novela das chamadas de literatura infantil xuvenil. Repetimos. Dicímolo por se desde a literatura de ficción para adultos se van collendo os pertinentes recortes. Esta segunda entrega de O Brindo de ouro, sen ser o que se di unha novela redonda-redonda, resulta un bo expoñente da riqueza que se pode achar nunha novela, sempre que o autor, cando a redacta, non queira transmitirnos a simpleza de que unha novela só é unha historia e máis nada. De non estar tan repartida en nichos, esta segunda entrega de O Brindo de Ouro, de seguro optaría a ser a mellor novela de 2009. Moi convencidamente. Xosé Manuel Eyré.

O QUE REXEITO

2010-04-28T21:09:00.002+01:00

En canto a unha poética miña, máis que unha serían varias, como é normal nun poeta de longa traxectoria e que non se imite demasiado a si mesmo. En por hoxe o único que direi é o que rexeito. Rexeito o idioma normativizado, homoxeneizado, dos que siguen os ditados normativos do Instituto da Lingua, da Real Academia e do Parlamento e Xunta de Galicia, impostos incluso ás obra de creación literaria donde máis se precisa conservar o sangre da Lingua vivida, a súa forma peculiar i o aroma de infancia e comarca. Teimei e teimo que sea válida tamén na escrita de creación a santa liberdade dos falantes. Igual que rexeito o Galego Oficial, rexeito a normativa reintegracionista oposta a el e non menos encorsetada e con olor a falsa e a non-patria. Ambas quitáronlle a color, o sabor e a aventura a moita da Literatura Galega Última i envenenaron ca súa teimosía o mundo literario con odios e marxinacións inda maiores que os existentes no partidismo político. E repito que non me opoño a un galego respetuosamente normativizado, eso si, con moita maior flexibilidade e que dea cabida ás peculiaridades e que poda ser asumido e sentido como patria común unidora e fortalecedora.

UXÍO NOVONEYRA.

POÉTICA OU O QUE NOS QUEDA DOS DEVANCEIROS

2010-04-27T18:02:00.003+01:00

Quizaves a poesía sexa a única expresión enteira do home non relativizado nin parcializado. Quizaves por atender, por priorizar unha forma aguda de memoria, conserve, garde algo da esperanza primeira, da vitalidade primeira, que leva a ebriedade do canto, e por estar moi ligada a mocedade conserva aínda un alento de actuante entusiasmo. Non cabe dúbida que a pasión poética ven de algo auroral e ten que ver coa paixón erótica, co impulso comunal e coa herencia profunda, tanto do sangue como da cultura, da lingua propia. Memoria i herencia son expresiós da única permanencia e transmítennos unha forza que rebasa o puro caudal individual. A poesía é algo comunal é insumiso. É un resto da índa non desmentida primeira, cega unidade; e por un intre pon o home ao marxe do medo, inda dentro do medo, e salva como o amor. É unha forma de comunión que tampouco está lonxe do mecanismo interior que desencadea a emoción patriótica. Todo poeta éo primordialmente da súa nación porque il é o ser da memoria inevitable, gardadora e salvadora. É o esclavo poseso da súa língua. É a encarnación viva de esa língua, e nil volven cobrar alento, o alento que tuveron nelas, as palabras e os xeitos da lingua de xeneraciós e xeneraciós pasadas que a falaron e a fixeron única e así tal como é. Por eso, quén non rexeita os frios manipuladores da língua de calquer índole? Os deformadores da patria, os enlatadores da identidade?. Porqué a lingua é sagrada, é o único que queda de tódolos nosos mortos, a única forma de inmortalidade longa. E o poeta é ou debe ser a encarnación viva desa língua. E sabendoó ou sin sabelo con plenitude sempre fala en nome do seu pobo. E calquera ao falar pode ser nise intre o poeta do seu pobo. Claro que o falar pleno xa é o canto máisimo e como dixo aquil poeta tan famoso na miña mocidade “solo a canción riba da terra é a que glorifica e festexa”.

UXÍO NOVONEYRA

EPOPEA DE AR CLÁSICO

2010-04-18T15:58:00.003+01:00

Epopea de ar clásico. Recomendábel exemplo de literatura épica con Tolkien de fondo. “Canta, oh deusa, a cólera do Pelida Aquiles, cólera funesta que causou infinitos males aos aqueos...”. Con estas palabras dá comezo a épica narrativa, polo menos aquela que chegou a nós, e con ela a realización do desexo do ser humano de facer do relato instrumento de consolidación da memoria do seu paso polo mundo. Así, cando os soños se fan realidade e as lembranzas son pegadas que os pobos deixan, na literatura os destinos dos pobos tórnanse historia. A Xesús Manuel Marcos, o escritor courelán afincado alimentariamente en Madrid, tíralle de xeito irremediábel a literatura épica (a compoñente fantástica non é máis ca un elemento colaborador –por máis que necesario– na elaboración do prato literario). Toda literatura nacional precisa do xénero épico, que é o que lle ha dar o imprescindíbel nivel histórico de nación. Na galega tamén podemos encontrar verdadeiras xoias, con frecuencia nacidas ao abeiro da materia de Bretaña, que andan por Ferrín ou Darío X. Cabana, sempre acompañadas e, tantas veces guiadas, pola mestría indiscutíbel de Cunqueiro. Moita da literatura épica galega (e non galega) atopará acomodo feliz na lectura dos mozos novos. A este respecto habería que lembrar o caso, cuxo rastro está tan presente nesta obra da que estamos a facer recensión, de J. R. R. Tolkien, a quen descobre a xuventude lectora dos anos sesenta, nomeadamente aquela que se relacionaba co movemento hippy, e que deu con O señor dos aneis, nun caso paradigmático de conversión en obra do corpus da LIX pola vía da apropiación que dela fan os mozos, como fixeran moitos anos antes con Gulliver de Swift. A obra de X. M. Marcos é un moi recomendábel exemplo deste tipo de literatura. Presentada como a epopea dun pobo, os arxinas, xa desde o primeiro volume do que se anuncia como unha triloxía, que haberán de se nos presentar en convivencia ou adversidade con outros pobos (alobris, mougas...) ou sociedades de individuos de toda caste, porque tamén habemos dar con seres zoo-antropomorfos (p. ex. os xarxas) que contribuirán á creación de situacións que os heroes haberán de superar. Porque no libro aparecerán todos os ingredientes necesarios para a construción da epopea: heroes, raíñas valentes e fermosas, traidores, divindades, obxectos máxicos cobizados e perseguidos…Nada falta, os combates e loitas tampouco, que emparente esta obra coas estruturas clásicas do xénero. Por iso encontraremos tamén o elemento esencial para o carácter literario da obra, a incardinación nunha realidade próxima, na realidade dun pobo recoñecíbel e cheo de sentido épico da historia. No medio dos elementos fantásticos e dos tempos ignotos, brillan aqueles reais e históricos que nos falan aos lectores de nós mesmos. E iso é o que lle hai que pedir a calquera libro para que se converta en obra literaria: que o lector ou lectora se recoñezan nel e nel encontren elementos intelectuais para a reflexión sobre o mundo e o tempo presentes, algo que vai máis aló da identificación como xogo de referentes feitos a modo de ilusión. Así a lectura farase camiño de experiencia, é dicir de vida. Todo nesta obra é camiño de aprendizaxe, desde o rico e atinado léxico ate os xogos, combinacións e mesturas da toponimia, a antroponimia, os xentilicios, os nomes das cousas máxicas… Todo contribúe ao atinado equilibrio narrativo que consegue X. M. Marcos e que eu lin con verdadeiro pracer e aproveitamento. // Xavier P. DoCampo

OBRA DE FANTASÍA DE GRANDE ALTURA

2010-03-11T14:13:00.004Z

Xesús Manuel Marcos gañaba no ano 2004 o premio Merlín de literatura infantil e xuvenil coa obra O Brindo de Ouro I. A Chamada do Brindo, que ao ano seguinte recibía tamén o premio internacional The White Ravens. En marzo de 2006 Xesús Manuel Marcos estrea o seu blog Abellonenia, no que utiliza como pseudónimo Oluego (sóalles?) e onde avanza parte do primeiro capítulo desta segunda entrega da serie, pero aínda que hai que agardar tres anos máis, a calidade da obra ben paga a pena a espera. Mais este tempo non foi terreo ermo para o autor, que cultivou a novela e o relato con exitoso resultado. Momento prolífico para un escritor que vén de publicar a novela de intriga O esconxurador en Galaxia e que está a piques de presentar en Xerais O bebedor de rakia, protagonizada por un soldado galego en Bosnia.

Seguimos neste volume a historia do adolescente heroe Selmo, gardián do Brindo de Ouro, e do seu pobo os arxinas. Acompáñano Lombán (o lobo albino),o alobri Toimil, Oulego (o home salgueiro) e un mundo de personaxes lendarias (estrañas mulleres, animais extraordinarios...) que entroncan na súa natureza coa nosa tradición oral e coa “Galicia encantada” de Cunqueiro e Xosé Miranda. Os seus nomes de sonoridades evocadoras (Ildara, Morgaza, Oulego, Arvexa, Martul...) contribúen á creación dunha atmosfera atemporal e enigmática que fai crible a fantasía, e queda unha engaiolada de personaxes como as Barxas decididoras de todo canto acontece nas aldeas, durante longo tempo ocultadas mentres reciben o mestrado da sabedoría e da xustiza para ben administrar a vida dos arxinas.

E o libro é tamén unha novela de acción e aventuras, pero aínda que non pasase nada xustificaríase a súa existencia sópor ter a oportunidade de vivir a paisaxe recreada. Como manifesta o autor, o espazo do Brindo nace como un trasunto do Courel para logo medrar de maneira independente ata ser autónomo e contribúe a lle dar esa autonomía ao mundo da novela no sentido Tolkiano de mundo mitolóxico cunha entidade propia “real”. A obra entronca tamén coa xeografía da paisaxe oteriana, coa vivencia da paisaxe do de Trasalba. Épor istoque lugares como a Devesa da Rogueira, Abellonenia, Mogoxe, as Veigas de Valdavaraou o Pico de Brío xa teñen pasado a formar parte da nosa xeografía fantástica común.

En canto á interpretación global, como xa ben sinalou Montse Pena Presas en LG3, o camiño dos protagonistas adolescentes non é senón unha metáfora do“camiñar de toda unha colectividade”, unha metáfora de nós mesmos no noso avanzar como pobo e onde Selmo tamén sente a presión da responsabilidade na súa condición de bardo guieiro. Este volume vén de ser declarado obra finalista para os premios 2010 da Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG) na categoría de literatura infantil e xuvenil. Unha convocatoria que este ano se presenta bastante discutida, pois a colleita de 2009 foi moi boa, e nela vai ter que competir coas Ás de Bolboreta de Rosa Aneiros e con Agustín Fernández Paz, que desta volta está nominado dobremente por Lúa do Senegal e por Valados, haberá que agardar ata a Cea das Letras do 17 de abril.

O libro catívanos en toda as súas páxinas e ao rematar, co comezo dese inverno aberto ao amor e á aventura onde se singulariza a soidade do heroe devécese esa terceira entrega xa no forno. Non desaproveiten a oportunidade de ler esta Táboa da Hospitalidade, unha obra de fantasía de grande altura “para aqueles que gustan das historias fermosas”. Pilar Ponte.

Este texto de Pilar Ponte foi publicado en «Faro da Cultura», suplemento de Faro de Vigo, o xoves 11 de marzo de 2010.

O BRINDO DE OURO II FINALISTA PREMIOS AELG 2010

2010-02-20T09:13:00.004Z

Veño de enterarme de que o meu libro O BRINDO DE OURO II A TÁBOA DA HOSPITALIDADE figura como finalista dos Premios da AELG, na modalidade de Literatura Infantil e Xuvenil. Isto xa é un premio para o libro. Grazas.

O ESCONXURADOR

2010-02-16T10:32:00.003Z

Veño de publicar unha nova novela na Editorial Galaxia, que leva por título O ESCONXURADOR. Espero que lles guste.

Velaquí unha novela que arrecende a medo, intriga e pasado, tres dos mellores ingredientes para manter o lector preso a unha cadeira, co libro aberto diante dos seus ollos. Unha historia que tende pontes entre tempos e que deseguro te atrapará ata o final.

NOVELA ARRISCADA E PODEROSA

2010-02-01T13:35:00.003Z

Unha novela que continua no mundo fantástico e ben trazado do autor: Xesús Manuel Marcos é a A Táboa da Hospitalidade, segunda entrega d' O Brindo de Ouro, relato co que autor gañara un premio Merlín. O autor amosa o seu diferenciado mundo marabilloso, na liña de Tolkien, ambicioso e pleno de movemento narrativo. Hai moitos anos que non encontro unha entrega en literatura xuvenil tan arriscada e poderosa. Un libro como este, traducido a calquera lingua, sería sen dúbida éxito libresco: aventura, intriga, acción sen cese... e unha prosa que acompaña substantivamente a narración. Hai demasiados nomes, certo. ¿Pero en que gran novela non os hai? Este libro é dos que teñen que ler os mozos para alimentar a súa imaxinación, desnutrida entre tantas historias de amores rotos e frustracións adolescentes. Xosé Carlos Caneiro. Fragmento do artigo publicado por Xosé Carlos Caneiro no suplemento «Culturas» de La Voz de Galicia, sábado, 30 de xaneiro de 2010.

AXENCIA LITERARIA GALEGA

2010-01-29T11:31:00.003Z

A partir de agora, Natalia Dudek, da Axencia Literaria Galega, levará todos os meus asuntos relacionados coa escrita. Estou agradecido por permitírenme entrar a formar parte do grupo de escritores galegos que representan, e espero que isto sirva para promocionar tanto as miñas obras publicadas como as futuras.

LA SINAPSIS DEL CÓDICE

2010-01-24T18:24:00.003Z

O documental de ficción La Sinapsis del Códice, do meu amigo Pablo Iglesias Rendo, estrearase o día 28 de xaneiro no Hostal dos Reis Católicos. Noraboa para Pablo. Mágoa non poder estar en Compostela para ir velo.

MODESTO TRIGO

2010-01-23T13:08:00.004Z

Veño de visitar a exposición "Otra Mirada", do pintor, natural de Gundivós, Sober, Modesto Trigo, na Casa de Galicia en Madrid. Non o coñecía, e a exposición encantoume. Recoméndoa.

A TABOA DA HOSPITALIDADE NA RADIO GALEGA

2010-01-18T18:37:00.003Z

No transcurso da semana do 25 ao 29 de xaneiro lerei e falarei do meu último libro, A TÁBOA DA HOSPITALIDADE, no Diario Cultural da Radio Galega.

BO NADAL E FELIZ 2010

2009-12-20T21:14:00.001Z

AGOTA KRISTOF: AYER

2009-12-17T14:56:00.003Z

“Nací en una aldea sin nombre, en un país sin importancia”.

“De todas mis mentiras, esta es la más divertida: cuando te dije cuántas ganas tenía de volver a ver mi país”.

“Uno no puede escribir su propia muerte”.

“Porque es convirtiéndose en un don nadie como se puede ser escritor”.

“No tendré una gran cultura, pero he leído mucho y escrito mucho. Para ser escritor, sólo hace falta escribir. Por supuesto, suele ocurrir que no se tenga nada que decir. Y a veces, incluso cuando se tiene algo que decir, uno no sabe cómo decirlo.”

“El tiempo se desgarra. ¿Dónde reencontrar los territorios borrosos de la infancia? ¿Los soles elípticos coagulados en el espacio negro? ¿Dónde reencontrar el camino volcado en el vacío? Las estaciones han perdido su significado. ¿Mañana, ayer, qué quieren decir esas palabras? No existe sino el presente. Unas veces, nieva. Otras, llueve. Luego hay sol, viento. Todo eso es ahora. Eso no ha sido, no será. Eso es. Siempre. De una vez. Porque las cosas viven en mí y no en el tiempo. Y, en mí, todo es presente.”

Agota Kristof. Ayer.

PRESENTACION DE A TABOA DA HOSPITALIDADE E ENTREVISTA

2009-12-12T16:17:00.011Z

Diante do sequeiro, foto de Aitor, do Progreso, onde tamén aparece publicada o día 11 de decembro, en Comarcas-Ribeira Sacra, unha entrevista feita por Ana Rodil:

En faena, entre chuvia e fume:

Con Xoán G., autor de O Apalpador:

Pisadores en Froxán:

A TÁBOA DA HOSPITALIDADE EN BRÉTEMAS

2009-12-09T14:49:00.003Z

Manolo Bragado fai unha anotación sobor de A TÁBOA DA HOSPITALIDADE no seu blog. Desde aquí, mil grazas e unha forte aperta.

PRESENTACION DO BRINDO DE OURO II A TABOA DA HOSPITALIDADE

2009-11-29T16:39:00.004Z

O domingo, 6 de decembro, presentarei, na compaña de Manuel Bragado, Director Xeral de Edicións Xerais de Galicia, o meu último libro, O BRINDO DE OURO II A TÁBOA DA HOSPITALIDADE, no transcurso da Festa da Pisa de Froxán. Alí nos veremos.

AS CORES DO COUREL

2009-11-29T16:33:00.004Z

Cadros premiados co primeiro, segundo e terceiro premio no Certame de Pintura que anualmente convoca a Asociación Fonte do Milagro, de Froxán, no Courel.

AGOTA KRISTOF: PROSA HOMICIDA

2009-11-15T17:38:00.006Z

Para decidir si algo está "bien" o "mal" tenemos una regla muy sencilla: la redacción debe ser verdadera. Debemos escribir lo que es, lo que vemos, lo que oímos, lo que hacemos. Por ejemplo, está prohibido escribir: "la abuela se parece a una bruja". Pero sí está permitido escribir: "la gente llama a la abuela "La Bruja". Está prohibido escribir: "el pueblo es bonito", porque el pueblo puede ser bonito para nosotros y feo para otras personas. Del mismo modo, si escribimos: "el ordenanza es bueno", no es verdad, porque el ordenanza puede ser capaz de cometer maldades que nosotros ignoramos. Escribimos, sencillamente: "el ordenanza nos ha dado unas mantas". Escribiremos: "comemos muchas nueces", y no: "nos gustan las nueces", porque la palabra "gustar" no es una palabra segura, carece de precisión y de objetividad. "Nos gustan las nueces" y "nos gusta nuestra madre" no puede querer decir lo mismo. La primera fórmula designa un gusto agradable en la boca, y la segunda, un sentimiento. Las palabras que definen sentimientos son muy vagas; es mejor evitar usarlas y atenerse a la descripción de los objetos, de los seres humanos y de uno mismo, es decir, a la descripción fiel de los hechos.

AGOTA KRISTOF. EL GRAN CUADERNO (CLAUS Y LUCAS).

**********************************************************************************

Veño de rematar a lectura do libro Claus e Lucas, de Agota Kristof, un volume no que se recollen as tres novelas que a escritora nada en Hungría publicou entre 1987 e 1991. Unha obra mestra, especialmente a primeira novela, El Gran Cuaderno, escrito cunha prosa seca, medida, dunha perfección como teño lido poucas. Moi poucas. Intúo ecos de Kafka e de Beckett. ¿Como non caeu antes este libro nas miñas mans?

A TABOA DA HOSPITALIDADE

2009-11-07T16:57:00.003Z

Na derradeira semana do mes de novembro chegará ás librarías a segunda entrega da serie O Brindo de Ouro, iniciada coa novela coa que Xesús Manuel Marcos obtivera o Premio Merlín en 2004. Baixo o subtítulo «A Táboa da Hospitalidade», Marcos ofrece unha novela longa de aventuras agardada durante anos polos admiradores d' A Chamada do Brindo.

O BRINDO DE OURO II: A TÁBOA DA HOSPITALIDADE

2009-11-04T15:13:00.002Z

Selmo, o Gardián do Brindo de Ouro, protexe ao seu pobo arxina no Pico de Brío, até que unha noite chega un guerreiro con novas que trocarán a paz das aldeas e porán ao Gardián nunha encrucillada onde nada é o que parece. Alguén quere acabar para sempre cos arxinas, e pode que o inimigo estea ao seu carón. O que lle vai ser revelado a Selmo significará o comezo dunha apaixoante novela de acción, misterio e aventuras, na que, arredor do terrible segredo dunha máxica táboa de arxila, o amor e a traizón, a fidelidade e a cobiza enfrontaranse no marco das antigas fragas e devesas das Terras Outas dos arxinas. A Táboa da Hospitalidade é a segunda entrega da serie O Brindo de Ouro, iniciada con A chamada do Brindo, novela pola que Xesús Manuel Marcos obtivo o Premio Merlín 2004.

LUZ DARRIBA

2009-11-01T12:13:00.003Z

Moi interesante e recomendable o traballo desta artista plástica.

O AUTOR TRABALLANDO

2009-10-27T17:24:00.003Z

A escribir, en fotomontaxe da miña muller.

NORABOA

2009-10-20T08:28:00.001+01:00

ALGO EMERXE

2009-10-19T15:14:00.001+01:00

HERTA MÜLLER EN GALEGO

2009-10-09T14:25:00.003+01:00

Practicamente todos os xornais, e non só os galegos, recollen a existencia da edición en galego dun libro da última premio nobel. Debo recoñecer que isto estame a producir unha grande satisfacción.

Desde logo, hai que felicitar a Xerais por este acerto. Hai poucas traduccións de Herta Müller a outras linguas do Estado, e que estea en galego antes que noutras linguas economicamente máis poderosas, é para estar contentos. Penso que debería ser a principal liña á hora de traducir obras doutras linguas á lingua de noso. O sentido da anticipación, da descuberta de autores, debería primar, ao meu ver, na política de traducción galega. Se isto o complementamos despois con clásicos, mellor que mellor.

Penso que isto debería de facer reflexionar a algúns en canto á pertinencia da súa política de reducción de axudas á traducción. Porque estas axudas tamén poden dar o seu froito en sentido inverso. ¿Por que non, algún día, unha boa nova dalgún autor galego neste sentido? Menos palabras baleiras, e máis axudas para que a boa literatura doutras linguas poda lerse en galego, e para que a literatura galega poda lerse fóra de Galicia.

HERTA EN TERRAS BAIXAS

2009-10-09T10:53:00.000+01:00

Son unha escritora alemana porque escribo en alemán.

O BRINDO DE OURO II: A TABOA DA HOSPITALIDADE

2009-09-04T09:19:00.001+01:00

SEGUE A DESFEITA

2009-08-31T10:32:00.002+01:00

A operación de desmantelamento dos servicios públicos no Courel segue o seu curso. A especial protección que as zonas de montaña deben ter por esixencia legal é novamente ignorada. Como sigan así, nuns anos conseguirán expulsar á xente da Serra e xa terán vía libre para os seus negocios.

UP

2009-08-30T19:22:00.004+01:00

Non direi, como moitos afirman, que, no cine e hoxe en día, a imaxinación, a creatividade e as mellores historias están só nas películas para cativos. Supoño que lonxe dos circuitos "oficiais" existirá creatividade dabondo. Agora ben, había tempo que non disfrutaba dunha película, en xeral, como disfrutei vendo UP. Película de emocións, de sentimentos, de amor, tristeza e soidade, amizade e esperanza; técnica e visualmente impresionante. Hai detalles que nos lembran outras películas, e os cinco primeiros minutos de UP poderían compararse coa xenial presentación que fai Spielberg do seu protagonista nos primeiros compases dunha das súas mellores películas. Vendo UP, un decátase da falsidade das clasificacións, e de que só hai historias ben ou mal contadas. Para min, desde logo, UP está magnificamente contada.

BO VERÁN E ATA SETEMBRO

2009-07-30T20:08:00.002+01:00

UNHA VERDADE SINXELA PERO DIFÍCIL

2009-07-11T18:31:00.002+01:00

A verdade e a xustiza son o camiño cara a paz.

MOTIVOS LITERARIOS

2009-07-09T13:42:00.002+01:00

UXÍO NOVONEYRA LETRAS GALEGAS 2010

2009-06-27T18:40:00.003+01:00

UNHA FOTOGRAFÍA PARA A ALEGRÍA

2009-06-24T09:31:00.003+01:00

SUPRESION SERVIZO CULTURA DA CRTVG

2009-06-18T15:24:00.002+01:00

COMUNICADO CONXUNTO DA ASOCIACIÓN DE ESCRITORES EN LINGUA GALEGA, A FEDERACIÓN DE LIBREIROS DE GALICIA E A ASOCIACIÓN GALEGA DE EDITORES SOBRE A SUPRESIÓN DO SERVIZO DE CULTURA DA CRTVG.

Queremos manifestar a nosa fonda preocupación pola decisión tomada pola nova directiva da CRTVG segundo a cal fica suprimido o Servizo de Cultura, creado en 2005. A inmediata suspensión do único programa da televisión pública galega centrado na divulgación e coñecemento da literatura do noso país énchenos de incerteza, así como a consecuente falta de visibilización dos escritores e escritoras en lingua galega e das novidades da produción editorial que poden ser atopadas nas librarías galegas. Esta primeira toma de decisión con respecto ao programa sobre libros da TVG prodúcenos moita preocupación con respecto ao futuro da programación cultural da televisión e da radio públicas.Lamentamos profundamente a celeridade e contundencia do actual goberno galego en executar as medidas máis involucionistas posíbeis a respecto do noso idioma, arroupadas pola hostilidade, o estatismo e a inacción promovidos por outras áreas, como é a de Educación, promotora da inmediata derrogación do decreto 124/07, a de Presidencia, coa modificación do artigo 35 da Lei da función pública que elimina a obriga de realizar en galego como mínimo unha proba nos procesos selectivos de acceso á Administración autonómica.Lembramos a este respecto as obrigas contraídas pola CRTVG en aplicación do artigo 16 da Lei 9/1984 da CRTVG: “A programación debe de estar inspirada na promoción e difusión da cultura e lingua galega”.

17 de xuño de 2009

Battle For The Sun

2009-06-10T23:49:00.001+01:00

O QUE RESISTE, GAÑA

2009-06-05T23:59:00.003+01:00

QUITA E PON

2009-06-02T21:23:00.004+01:00

Quitamos daquí e poñemos alá, que hai que pagar favores, por algo estamos onde estamos, mentres non deixamos de xogar ao despiste.

RESEÑA DE "TRES MERLOS BRANCOS" I

2009-06-02T14:39:00.002+01:00

ATENEO FOTOGRÁFICO

2009-05-23T13:17:00.004+01:00

Unha forte aperta para José do Ateneo Fotográfico, en lembranza de vellas excursións. Fermosas fotos do Courel, entre outras moitas, na páxina do Ateneo.

O SOÑO DO MONSTRUO

2009-05-19T18:31:00.002+01:00

"D7 todavía.- Una mosca aplastada es como un cuadro abstracto. La que abarca la mano excitada de Amir, tan contento de su trofeo que ríe a carcajadas mientras rugen las armas, podría parecerse a una flor enferma, a un cangrejo mutante, a un objeto celeste, a un autorretrato en un espejo deformante, a una sonrisa de purificador étnico, a un burec mal cocido, a una baklava fallida o a un intelectual mediático, a un decreto del Consejo de Seguridad de la ONU, a una vista aérea de una ciudad herida... Cojo la mano de Amir y miro la palma manchada. Veo a Sarajevo agonizante."

Enki Bilal.

El sueño del monstruo.

DE LOBOS E OVELLAS

2009-05-19T18:10:00.003+01:00

Uns xa hai tempo que quitaron a pel de ovella, mentres outros comezan a quitala devagar. Agora resulta que se fala de buscar "consenso". ¿Acaso non existía xa consenso?

17 DE MAIO

2009-05-14T20:16:00.004+01:00

O galego que non fala

Na lingua da súa terra
Non sabe o que ten de seu
Nin é merecente dela.

(Da Vella Roseira. Victoriano Taibo)

A FORMA DA MATERIA OSCURA

2009-05-13T20:34:00.003+01:00

¿POR QUE NON QUEREN O GALEGO EN GALICIA?

2009-05-12T10:31:00.004+01:00

É a pregunta que lle fai un sorprendido cativo de Bos Aires a un dos nosos mellores escritores, Xosé A. Neira Cruz. Pego aquí o seu magnífico artigo. O que inqueda ao autor, igual ca min, é o motivo polo que tal pregunta non é formulada por ningún adolescente galego. A min tampouco ma fixeron en ningún colexio, en ningún instituto de Galicia, nin con preocupación nin sen ela. E se esa preocupación non existe nos que deben ser falantes da lingua no futuro, ¿que futuro queda?

Xosé A. Neira Cruz . Waterboarding . Cando os días mudan tristes, e un esperta coa estraña sensación de non dar saído, por máis que o intente, do pozo de mendacidade no que con máis frecuencia da aconsellable nos megullamos ou nos deixamos mergullar, un recurso feliz para coller aire antes de volver a sufrir o waterboarding cultural, é recuperar unha imaxe ou unha lembranza preñada pola semente dun futuro prometedor. Eis, pois, o meu esforzo de hoxe, a miña aposta, antes de que alguén volva turrar pola miña cabeza para dentro das augas escuras.Nesa imaxe ou lembranza, un rapaz de acusado sotaque porteño, faime unha pregunta en galego e sobre o galego. Estou en Bos Aires, nesoutra parte da Galicia esparexida, e o colexio Santiago Apóstol acolle unha miña intervención ante adolescentes que se educan en galego, castelán e inglés. “Por que non queren o galego en Galicia?”, pregúntame ese mozo, que non sei dicir se é necesariamente descendente de galegos, xa que arredor de min hai rapaces a me falar na nosa lingua con evidentes trazos étnicos que remiten a diferentes latitudes do mundo. Despois de responder cun optimismo necesario (porque moitas veces só a balsa do optimismo nos permite continuar a aboiar), sigo lembrando esa pregunta e esa voz. No taxi de regreso. Na soedade da habitación do hotel. Agora, aquí, mentres escribo e me pregunto se haberá algún adolescente nalgún centro de ensino de Galicia disposto a me facer a mesma pregunta con idéntica carga de sincera preocupación. Velaquí a dúbida previa ao inminente afogo.

CORRELINGUA

2009-05-11T11:54:00.003+01:00

Agora tamén lles molesta o correlingua.

A LÚA DOS EVERGLADES NO ANUARIO GRIAL

2009-04-29T21:18:00.002+01:00

"En canto á calidade excepcional dunha obra como A lúa dos Everglades, de Xesús Manuel Marcos (Xerais, Premio Terra de Melide), deberá servirnos de chamada de atención a todos os axentes implicados na proxección da nosa literatura para vencer a invisibilidade que -por diversas razóns- padecen autores e autoras de baixo perfil público e que prexudica a difusión de obras como a citada, redonda coma poucas das publicadas este ano. Nela o autor emprende unha abordaxe orixinal do vello tema da emigración, demostrando que en literatura sempre é posible deitar unha ollada nova sobre asuntos aparentemente esgotados. Estruturada en tres planos diexéticos que avanzan nunha alternancia perfectamente equilibrada e que rematan por converxer, malia sucederen en lugares tan afastados como Miami, Buenos Aires ou Madrid, A lúa dos Everglades explora facetas pouco habituais do tema e que o insiren nos problemas da sociedade actual. A vellez, a violencia, a ambición, a soidade..., adquiren aquí un matiz de emoción e de urxencia que nace da pescuda no pasado e da intuición certa da proximidade da morte".

Dolores Vilavedra.

Anuario Grial de Estudos Literarios Galegos 2007.

A PERSPECTIVA DESDE A PORTA

2009-04-27T13:53:00.001+01:00

NOITE DE LIBROS

2009-04-22T09:12:00.001+01:00

EFECTOS DA PRIMAVERA

2009-04-21T21:09:00.004+01:00

Non é que sexa eu devoto de bandeiras, himnos e demais. Agora ben. ¿Imaxinan vostedes a algún Presidente, Ministro, Conselleiro, etc, dicindo que a bandeira que o representa (é un dicir) lle produce alerxia? Isto só o poden dicir algúns/unhas. Algúns/unhas que sinten que esa bandeira non os representa, craro. Que lles é allea. A deles/as é outra, e non a que tiña alí posta o seu antecesor.

COZA

2009-04-16T22:09:00.004+01:00

Boa ocasión para visitar os Tesos Cumes do Courel. ¡Evaristo, sempre adiante!

14 DE ABRIL DE 1931

2009-04-14T09:10:00.002+01:00

UN LUGAR DE RESIDENCIA LITERARIO

2009-03-24T08:31:00.003Z

“Creo mucho en la idea de frontera como lugar de residencia, que es lo que ocurre con los géneros literarios. Me seduce la poesía con un componente narrativo, los cuentos que indagan de manera poética en el lenguaje. No creo que la única encargada de crear lenguaje sea la poesía; la narrativa tiene una obligación parecida; la poesía puede insuflarle una emoción especial a la narrativa sin caer en ninguna retórica. La escritura es una mesa que se sostiene en varias partes. Estas partes son ensayo, poesía, narrativa y cuento”.

Andrés Neuman.

TERRA

2009-03-22T10:41:00.003Z

NOITE DE REIS

2009-03-19T12:17:00.005Z

O martes 17 de marzo fun ver ao Centro Dramático Galego no Círculo de Bellas Artes de Madrid. Representaban Noite de Reis, de W. Shakespeare, semella que de moda ultimamente, en versión e dirección de Quico Cadaval. Encantoume. Divertidísima, ben interpretada malia a sinxeleza do escenario. Puro traballo actoral. E, coma a min, a todos cantos viron a obra, bastantes, que aplaudiron con forza o traballo do elenco actoral, a moi bo nivel en xeral, destacando, na miña opinión nada especializada, o traballo de Víctor Mosqueira como Festas (o tío canta, baila e o que lle boten), o de Marcos Orsi como Malvolio (gargallada pura o seu intento de sorrir) e Xan Cejudo como André. Malia o seu curto papel, gustoume tamén o traballo de Borja Fernández. Moito galego no Círculo esa tarde, algúns ben coñecidos e populares.

A obra, unha reflexión sobre o amor e a estupidez, pescudando con intelixencia na importancia dos sentimentos tanto no home coma na muller, conservando con acerto o xogo isabelino do equívoco entre sexos, que aínda segue ben vixente.

Magnífica a iniciativa da Mostra de Teatro das Autonomías, que permite aos que ficamos aquén do Padornelo poder disfrutar do mellor teatro que se fai en Galicia. E noraboa a Quico Cadaval, que tamén presenta nesta Mostra outra das súas obras: OBRA (NO COMENT), interpretada por Borja Fernández, Marcos Orsi e Víctor Mosqueira.

Para rematar, quedo cunha frase de Malvolio: Ser ou non ser, é cuestión de sorte...

A ATRACCIÓN DA FAMA

2009-03-12T08:33:00.001Z

Lo único que me encanta es la música. El resto es pura mierda. El tipo de mierda que la fama atrae es muy oscura. Es muy oscura. Me gusta la música, eso es todo.

O LIBRO GALEGO DESTRUÍUSE

2009-03-09T08:58:00.003Z

-¿Morrerá o libro?

-Non, pero cambiou moito. Hoxe non se le e non se compran libros. O libro galego destruíuse, fixeron pan para hoxe e fame para mañá. Non hai ningún produto no mercado que poida subsistir sen promoción, ningún. O Goberno gasta moitos cartos no que lle chaman promoción, pero eses cartos van destinados a subvencionar aos editores, e o libro non chega a onde ten que chegar. Regálanse moitísimos libros en galego, hai a idea de que non fai falta compralos. Agora, a fame que anunciei hai vinte anos, xa chegou. Teñen almacéns ata o teito e non os poden resistir, e os regalan ou os guillotinan para que non se saiba.

SE NON RESIDES, TAMÉN DECIDES

2009-03-06T10:35:00.006Z

Concordo punto por punto co artigo de Manuel Rivas no País. Pola miña parte, non estou disposto a asinar nada que propoña o recorte dos dereitos dos emigrantes, de galegos, emigrantes coma min, e que, por necesidade, ou por outros motivos, teñen que vivir lonxe, o cal non significa que deixen de ser o que queren ser. Paréceme unha idea retrógrada, insolidaria, e impropia de alguén que se considere "progresista". Que se controle ese voto, votando en urna, por exemplo, para que dunha vez deixen de votar os mortos, é algo que xa está tardando, que todos din que van arranxar, pero que ninguén toca. ¿Por que será? Tamén me estraña, coma a Rivas, que xente á que estimo teña asinado o manifesto de Se resides, decides. Sobor de todo, vivindo no mundo no que vivimos, no que pensas que vas por territorio galego, e resulta ser norteamericano.

FONTE DO MILAGRE: FELIZ ANIVERSARIO

2009-03-01T10:24:00.002Z

Dez anos de infatigable e desinteresado traballo pola cultura do Courel merecen a noraboa. A Asociación Fonte do Milagre, sen apenas axudas nin subvencións, só coa ilusión e a contribución dos seus directivos e socios, leva feito e fai un labor admirable. Sempre recibín o seu apoio para a presentación dos meus libros, e a Festa da Pisa da Castaña de Froxán, grazas a eles e ao seu esforzo, xa é unha referencia en toda Galicia. Unha forte aperta para todos eles.

O CASTAÑAZO

2009-02-20T21:00:00.004Z

Último frikivídeo que me envían os de SOS COUREL: Teño unha preguntiña para vostedes.

MARVEL: FUTURO DO CÓMIC, CÓMIC DO FUTURO

2009-02-15T22:33:00.004Z

Un exemplo dos novos camiños para o cómic. ¿U-los novos camiños para a novela? ¿Irán tamén nesta dirección? ¿Non é o momento de arriscarse, de arriscarse de verdade?

COUREL EN FOTOS

2009-02-13T11:08:00.002Z

Fermosas fotos da miña terra. Espero que non enchan todo de muíños de vento e canteiras, tal e como pretenden, coa connivencia da Administración, suprimindo servizos públicos ata que a xente acabe por abandonar a Serra.

JULIO CORTÁZAR

2009-02-12T10:30:00.003Z

Tal día coma hoxe, hai 25 anos, morría un dos grandes da literatura, un mestre do relato e autor da magnífica Rayuela, Julio Cortázar. Des que merquei no Círculo de Lectores, hai unha chea de anos, un volume con todos os seus relatos, debe de ser un dos libros que teño na mesa de noite máis lido, con máis suliñados e marcas (Os seus Ajolotes, Continuidade dos Parques, calquera escolle...). Xenial na busca de títulos: A noite boca arriba. É, desde logo, un dos principais culpables de que este veleno da escrita flúa pola miñas veas. A influencia de Cortázar é innegable, e o seu alento percíbese craramente nos moitos escritores interesados en mergullarse nas contradiccións, contrastes e paradoxos do que damos en chamar realidade.

E transcribo un párrafo da noticia do País, falando de Rayuela: "Si por el momento, como todos los originales, Rayuela parece estar un poco fuera de la corriente principal de nuestra literatura, podría muy bien anunciar el porvenir". Iso é o bo dos grandes mestres, que non son cousa do pasado, senón que están a anunciar o porvir.

ELUANA ENGLARO

2009-02-09T20:51:00.003Z

Á fin, malia que politicuchos e inquisidores intentaron impedilo actuando de forma miserenta, podes descansar en paz.

PORTEIROS

2009-01-29T11:51:00.003Z

Non fai falla examen. Abonda cun pequeno favor cada certo tempo.

Evitaríanse problemas. ¿Quen se mete con tanta xente xunta diante dunha porta?

Se xurden dificultades, velaquí a solución perante a escaseza de persoal.

O COUREL: CANCION DE OURO E FERRO

2009-01-26T11:23:00.002Z

Enlace ao meu artigo no semanario A NOSA TERRA.

CRÍTICA DE A LÚA DOS EVERGLADES

2009-01-20T09:51:00.002Z

Alfredo Ferreiro publica no seu blogue unha anotación sobre a miña novela A LÚA DOS EVERGLADES.

FALECE MANOEL RIVEIRO LOUREIRO

2009-01-15T14:48:00.003Z

Se o ano pasado foi moi malo, o 2009 mal comeza.

THE MUSICAL BOX

2009-01-09T22:54:00.003Z

SÍMBOLOS

2009-01-08T15:53:00.001Z

CASUALIDADES DESTE NADAL

2009-01-07T12:50:00.005Z

El finalista del Nadal fue el escritor y fotógrafo Rubén Abella (Valladolid, 1967), con El libro del amor esquivo, una novela de vidas cruzadas: la de una paparazza, la de un hombre destrozado por un amor perdido y la de otro que llega a Madrid desde una aldea perdida en Galicia. Cada uno tiene su propia historia, pero éstas acabarán entrecruzándose.

O APALPADOR 2008

2008-12-26T08:43:00.005Z

Cantiga de Amadora de Galego (O Courel).

Vai-te logo meu ninín/niniña,

marcha agora pra camiña.

Que vai vir o Apalpador

a palparche a barriguiña.

Xa chegou o día grande,

día do noso Señor.

Xa chegou o día grande,

E virá o Apalpador.

Mañá é día de cachela,

que haberá gran nevarada

e ha vir o Apalpador

cunha mega de castañas.

Por aquela cemba

xa vén relumbrando

o señor Apalpador

para darvos o aguinaldo.

Cantiga de Amadora de Galego, labrega de 79 anos, en Romeor do Courel (Recollida en 1994 por José André Lôpez Gonçâlez).

TRES MERLOS BRANCOS

2008-12-20T18:20:00.002Z

Velaquí un novo libro, no que se recolle un relato meu premiado no Manuel Murguía do Concello de Arteixo no ano 2006.