25 DE XULLO

Para todos, mañá, Feliz Día.

LITERATURA GALEGA SECULO XX

Organízanse viaxes a Feiras Internacionais.

Créanse páxinas web.

A idea é dar a coñecer a Literatura Galega por todo o mundo.

Logo, con alevosía, aproveitando a chegada do verán, pasa isto.

Hai algunha Consellería que non sabe o que inventar para facer país, si señor.

VIRXILIO VIÉITEZ

Hai anos tiven a oportunidade de asistir en Madrid a unha exposición de fotografías de Virxilio Viéitez que me deixou asombrado. Aínda hoxe, repaso moitas veces o libro editado para a ocasión, e nel vexo recollida maxistralmente a esencia de Galicia, a súa historia, os anceios das súas xentes, a relación dos galegos coa morte, todo aquelo que nos conforma.

Hoxe entereime desta triste noticia. Pero as súas fotografías quedarán para sempre.

MANIFESTO GALEUSCA

Perante o discurso pretendidamente homoxeneizador e centralista que subxace no “Manifiesto por la lengua común”, a Federación de Asociacións de Escritores “Galeusca” quere deixar constancia do seguinte:

1. A realidade plurilingüe que conforma e dá existencia ao estado español, lonxe de ser entendida como unha “asimetría” ou deficiencia per se, está a reproducir de xeito transparente unha diversidade lingüística e cultural común á maioría dos estados que conforman a Europa plurilingüe.

2. O galego, o éuscaro e o catalán non son "inventos" recentes senón linguas que foron normais nos seus territorios e sociedades respectivas durante centos de anos. A súa desnormalización, a súa perda de usos públicos, non se produciu de forma "natural", senón, mesmamente, por invasión da lingua que se decretou como oficial do estado, sen consulta nin acordo previo.

3. O artigo 3 da Constitución española garante a presenza desa lingua común para todos os habitantes do estado, mediante a esixencia a toda a cidadanía do deber de coñecer o castelán. Toda a cidadanía de Galicia, Euskadi e os Países Cataláns asume na práctica esa esixencia, pois non hai persoa que non teña unha boa competencia en castelán, ora a teñan como primeira lingua, ora como segunda. Porén, respecto do galego, do éuscaro e do catalán a lexislación non prevé a obriga de seren coñecidos nos seus respectivos territorios, o que establece unha asimetría nos dereitos lingüísticos da cidadanía que quere exercer o dereito, que lles é recoñecido, a usalos.

4. O galego, éuscaro e catalán tamén son linguas oficiais nos seus territorios, que é o mesmo que dicir que son as linguas propias de aproximadamente o 40% da poboación do estado español. Estes códigos lingüísticos diferentes do castelán, lexítimos e nos que se recoñece o percorrido e expresividade dun pobo e dunha cultura, son instrumentos de comunicación igualmente “democrática”, ferramentas de relación interpersoal útiles e necesarias para a sociedade que as sustenta.

5. O dereito ao uso público, en todas as instancias, da lingua propia está recoñecido en todas as lexislacións democráticas do mundo. No ámbito europeo cómpre lembrar a Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minoritarias (aprobada e ratificada polo Estado español) ou a Declaración Universal de Dereitos Lingüísticos, aprobada coa unanimidade do Congreso dos Deputados.

6. A visión anuladora que da enriquecedora realidade plurilingüe española se transmite desde o “Manifiesto” leva a pensar na similitude coas teses da etapa franquista: un Estado, unha lingua, e, consecuentemente, a reforzar as formulacións diferenciadoras entre cidadáns de primeira e de segunda por razón de lingua. A competencia plurilingüe, tamén para os cidadáns españois nados en comunidades autónomas cunha única lingua oficial, sempre será unha chave que abra o mundo, que abra as fronteiras do respecto polo outro desde a interpretación dunha relación de equidade entre os seres humanos, independentemente do seu lugar de nacemento, de residencia e de lingua propia. Además, o “Manifiesto” parte dunha premisa que non se corresponde coa realidade, pois en ningún caso o castelán corre perigo ningún en todo o territorio do Estado.

7. A aprendizaxe de linguas, ademais da propia, sempre debe ser entendido en positivo e como sinónimo de enriquecemento do individuo, pois coa aprendizaxe plurilingüe estimúlase a expresividade e cognición das persoas. No caso de Galiza, Euskadi e os Países Cataláns é imprescindíbel que a poboación sexa competente nas dúas linguas oficiais, para que logo cadaquén poida decidir libremente se usa unha ou outra nos diferentes ámbitos e situacións. É dicir, a dobre competencia é imprescindible para garantir a liberdade lingüística.

8. Para garantir esa utilización libre das linguas precísanse medidas emanadas dunha política lingüística adecuada. É dicir, para garantir os dereitos constitucionais que temos tamén os falantes de catalán, éuscaro e galego precísanse políticas lingüísticas que creen as condicións para exercelos, tal e como ditou o Tribunal Constitucional na sentenza 337/1994 cando “avalaba un trato desigual, que non discriminatorio, para as dúas linguas oficiais en función do carácter propio dunha delas que fai preciso unha acción normalizadora que debe, necesariamente, implicar accións de apoio singularizado”.

9. As políticas lingüísticas aplicadas ao ámbito educativo nas chamadas comunidades bilingües teñen como obxectivo conseguiren que o alumnado acade unha boa competencia nas dúas linguas oficiais, independentemente de cal sexa a súa lingua familiar. Para acadar ese obxectivo, é preciso desenvolver planificacións lingüísticas que garantan a consecución dese obxectivo e que pasan, necesariamente, pola utilización vehicular maioritaria da lingua máis desfavorecida socialmente. E isto, en vez de ir contra a liberdade lingüística, é, precisamente, unha actuación imprescindible para garantir esa liberdade lingüística.

10. As escritoras e os escritores galegos, vascos e cataláns PROCLAMAMOS a nosa vontade de seguirmos a escribir nas nosas linguas e a contribuírmos ao proceso, inacabado, de normalización das nosas linguas, como dereito humano, democrático, pacífico ao que non imos renunciar. Repudiamos enerxicamente todos os intentos de EXCLUSIÓN que colegas escritores españois realizan das nosas linguas e lamentamos que, no canto de se preocuparen pola saúde do español en Puerto Rico, Costa Rica ou os Estados Unidos, se dediquen a combateren o máis próximo e asimetricamente discriminado. Xullo de 2008

Aquelas entidades, colectivos ou persoas que concorden co contido deste manifesto poden mostrar a súa adhesión no enderezo electrónico oficina@aelg.org

IRMANDADE XURIDICA GALEGA

Interesante esta iniciativa nun lugar onde o emprego da lingua galega é minoritario.

DISCRIMINACIÓN

Non sei se algúns terán algo que dicir desta nova.

CÓMIC, ILUSTRACIÓN E GALICIA EN CORTOS

O vindeiro 18 de xuño inaugúrase en Madrid a exposición Trazos: Comic e Ilustración, na fundación FEIMA, con obras de Miguelanxo Prado.

Asimesmo, o mesmo 18 comezarán os pases de GALICIA EN CORTO 2008, na mesma Fundación, contando con cortos de autores coma Marta Cabrera, Pablo Millán e Ana Lombao, Omar Rabuñal, Fernando Cortizo, Manuel Mancou e outros.

DÍA DE FEIRA

Como lles dixen, o sábado, día 7 de xuño, de 19:00 a 21:00 horas, estarei asinando exemplares dos meus libros (tanto en galego coma en castelán) na Feira do Libro de Madrid, na caseta número 64.

Se deciden dar unha volta polo Retiro, xa nos veremos. Por certo, o Parque do Retiro, coas últimas e abondosas choivas, está máis fermoso ca nunca.

DECÁLOGO

Quizais non sexan vostedes moito de listas e decálogos. Eu tampouco. Mais, como me preguntaron, escollerei dez libros deses que levaría comigo. Fican moitos, moitos, fóra.

Hambre, de Knut Hamsun (...e a Triloxía do Vagabundo e A bendición da Terra...).

A Esmorga, de E. B. Amor (...e Xente ao Lonxe e Os Biosbardos...).

Absalón, Absalón, de W. Faulkner (...e todas as demais do mellor novelista da Historia).

Teatro, de W. Shakespeare.

El Innombrable, de S. Beckett (...e as outras dúas da triloxía e o teatro).

Pedro Páramo, de Rulfo (...a Gran Novela Galega, xunto coa posta en 2º lugar).

Ulises, de Joyce (...na compaña dos Dublineses).

Crime e Castigo, de Dostoiewski (...e O Xogador, e...).

Na percura do tempo perdido, de Proust (...na edición de Alianza, tropecentos volumes).

Relatos completos, de Julio Cortázar (...e de postre, Rayuela).

Mágoa que só se poidan poñer dez. Senón, tamén irían: Céline, Melville, Hoffmann, Maupassantt, Schwob, Poe, Tolkien, Homero, Sófocles, Kavafis, Cervantes, Tolstoi, Sholojov, Nabokov, Turgueniev, Dylan Thomas, Cunqueiro, Fole, Celso Emilio, Conrad, Bulgákov, Ovidio, Bernhard, Torga, Berger, Onetti, Carpentier, Wilde, Buzzati e mais Stevenson, entre outros. E, se me apuran, Eugenides e Franzen. Como ven, un imposible isto das listas e os decálogos.

POR TERRAS DE LEMOS II

Máis enlaces sobre a visita a Terras de Lemos o día 5 de Maio. Aquí, fotos e o enlace co Instituto Río Cabe de Monforte.